Pengenalan Sistem solar panel semakin popular di Malaysia berikutan peningkatan kesedaran terhadap tenaga boleh diperbaharui dan penjimatan kos elektrik jangka panjang.
Solar panel atau panel suria berfungsi menukar tenaga cahaya matahari kepada tenaga elektrik yang boleh digunakan untuk pelbagai tujuan domestik dan komersial.
Artikel ini akan menerangkan secara terperinci bagaimana sistem solar panel berfungsi, jenis-jenisnya, kelebihan, komponen utama, serta langkah pemasangan.
Bagaimana Sistem Solar Panel Berfungsi

- Penukaran Tenaga Cahaya ke Tenaga Elektrik
Solar panel terdiri daripada sel fotovoltaik yang diperbuat daripada bahan semikonduktor seperti silikon. Apabila cahaya matahari terkena permukaan panel, foton (zarah cahaya) akan melepaskan elektron dalam bahan semikonduktor, menghasilkan arus elektrik. - Pengaliran Arus Elektrik
Arus elektrik yang dihasilkan ialah arus terus (DC). Oleh kerana kebanyakan peralatan elektrik menggunakan arus ulang alik (AC), arus ini perlu ditukar menggunakan inverter. - Penggunaan dan Penyimpanan Tenaga
Tenaga elektrik yang dihasilkan boleh terus digunakan oleh peralatan rumah atau disimpan dalam bateri untuk kegunaan pada waktu malam atau ketika cuaca mendung.
Komponen Utama Sistem Solar Panel

- Panel Suria
Terdiri daripada sel fotovoltaik yang bertanggungjawab menukar cahaya matahari kepada tenaga elektrik. - Inverter
Alat yang menukar arus terus (DC) daripada solar panel kepada arus ulang alik (AC) yang sesuai untuk digunakan oleh peralatan elektrik. - Bateri
Digunakan untuk menyimpan tenaga elektrik bagi kegunaan pada waktu malam atau ketika tenaga yang dihasilkan tidak mencukupi. - Pengawal Pengecasan (Charge Controller)
Berfungsi mengawal aliran tenaga daripada panel suria ke bateri untuk mengelakkan lebihan pengecasan yang boleh merosakkan bateri. - Meter Tenaga
Digunakan untuk mengukur jumlah tenaga elektrik yang dihasilkan oleh sistem solar panel.
Jenis-Jenis Sistem Solar Panel

- Sistem Solar Off-Grid
- Tidak bersambung dengan grid elektrik.
- Menggunakan bateri sebagai penyimpanan tenaga.
- Sesuai untuk kawasan luar bandar atau kawasan terpencil.
- Sistem Solar On-Grid
- Bersambung dengan grid elektrik utama.
- Tidak memerlukan bateri kerana tenaga yang berlebihan akan disalurkan ke grid dan pengguna boleh mendapat kredit menerusi mekanisme Feed-in Tariff (FiT) atau Net Energy Metering (NEM).
- Sistem Solar Hibrid
- Menggabungkan sistem on-grid dan off-grid.
- Menggunakan bateri tetapi juga bersambung dengan grid elektrik.
Kelebihan Sistem Solar Panel

- Penjimatan Kos Elektrik
Menggunakan tenaga matahari yang percuma boleh mengurangkan bil elektrik secara signifikan, terutamanya bagi rumah dan bangunan yang menggunakan banyak tenaga. - Tenaga Mesra Alam
Solar panel tidak menghasilkan pencemaran semasa menjana tenaga, menjadikannya pilihan mesra alam yang boleh mengurangkan kesan rumah hijau. - Penyelenggaraan Rendah
Sistem solar panel memerlukan penyelenggaraan yang minimum kerana tidak mempunyai banyak bahagian bergerak. Pembersihan berkala untuk memastikan panel bebas daripada habuk dan kotoran adalah mencukupi. - Mengurangkan Kebergantungan pada Tenaga Konvensional
Dengan memiliki sistem solar sendiri, pengguna dapat mengurangkan pergantungan kepada bekalan tenaga daripada grid utama.
Baca juga : Mudah! Cara Membuat Sistem Solar Elektrik
Langkah-Langkah Pemasangan Sistem Solar Panel
- Penilaian Keperluan Tenaga
Langkah pertama ialah menentukan jumlah tenaga yang diperlukan sistem solar rumah atau bangunan. Ini boleh dilakukan dengan mengira penggunaan tenaga harian. - Pemilihan Sistem yang Sesuai
Berdasarkan keperluan tenaga, pilih jenis sistem solar panel yang paling sesuai sama ada on-grid, off-grid atau hibrid. - Reka Bentuk Sistem
Tentukan susun atur panel suria di bumbung atau kawasan lain yang sesuai untuk menerima cahaya matahari maksimum sepanjang hari. - Pemasangan Panel Suria
Panel suria dipasang di lokasi yang telah dikenal pasti dengan menggunakan kerangka khas untuk memastikan ia kukuh dan berada pada sudut yang optimum. - Penyambungan Inverter dan Bateri
Sambungkan panel suria kepada inverter dan, jika diperlukan, kepada bateri penyimpanan tenaga. - Ujian dan Pengesahan
Setelah pemasangan selesai, sistem perlu diuji bagi memastikan ia berfungsi dengan baik dan menghasilkan tenaga seperti yang diharapkan.
Kos dan Pulangan Pelaburan Kos pemasangan sistem solar panel bergantung kepada saiz sistem, jenis panel, dan keperluan tambahan seperti bateri.
Walaupun kos awal boleh menjadi tinggi, pulangan pelaburan (ROI) dalam bentuk penjimatan bil elektrik dan insentif kerajaan menjadikan sistem solar panel pilihan yang berbaloi dalam jangka masa panjang.
Kesimpulan Sistem solar panel adalah teknologi yang mampu memberikan penjimatan kos tenaga serta menyumbang kepada kelestarian alam sekitar.
Dengan pemilihan sistem yang tepat dan pemasangan yang betul, pengguna dapat menikmati bekalan tenaga yang bersih dan boleh diperbaharui.
Sebelum membuat keputusan untuk memasang sistem ini, pastikan anda mendapatkan khidmat nasihat daripada syarikat penyedia perkhidmatan solar yang berpengalaman.
Semoga artikel ini membantu anda memahami sistem solar panel dengan lebih baik!